CP3 by Basketball Totaal

Oranje tegen Litouwen … back to the USSR !

1972… OS München … Finale USA-Sovjet Unie…

1990 … laatste USA Basketball-team met College-spelers op WK/OS…

1992 … OS Finale Barcelona USA Dream-Team-Kroatië, Litouwen-GOS (Brons) & Nederland-GOS op Pre-Olympisch Toernooi…

2019 … Oranje Basketball-Litouwen


1972

Mijn vader kocht vlak voor de Olypische Spelen van München onze eerste TV, maar ik denk dat ik toen de sport Basketball nog niet eens kende… het verhaal over de dramatische finale USA-USSR ken ik ook niet van het moment dat het gebeurde, ik moet het dus in de jaren erna op de een of andere manier te weten zijn gekomen… Maar voor het eerst in de geschiedenis konden de Amerikanen de Gouden Medaille van het (Mannen) Basketball dus niet meer ophalen; een shock voor hen die dus in ieder geval in 1992 nog nagalmde, ik denk eigenlijk dat dat in sommige uithoeken van de VS nog steeds wel eens het geval zou kunnen blijken te zijn…

Vreemd genoeg was er op het Roster van de Sovjet Unie van deze Olympische Spelen (1972) slechts een Litouwer te vinden – Modestas Paulauskas, in 1991 door Fiba uitgeroepen tot een van FIBA’s 50 Greatest Players Ooit. Nog vreemder: ook uit de andere Baltische Staten -Estland en Letland- maakte geen speler deel uit van het Sovjet-team in 1972. Waarom dat vreemd is? Omdat die Baltische landen Grootmachten waren in het Basketball voordat ze werden ingelijfd bij de Sovjet-Unie, en omdat datzelfde Sovjet-team in de jaren na 1972 in toenemende mate begon te bestaan uit Balten. En daarvan maakten dan weer de Litouwers het merendeel uit. In die tijden kwamen de Sovjets vrij regelmatig naar Nederland om wedstrijden te spelen; ik zag ze tenminste een behoorlijk aantal keren spelen in Nederland, eenmaal zelfs in Dordrecht. Ik zal nooit vergeten dat Vladimir Tkachenko (2m21, 141 kg) Sporthal Wielwijk binnenkwam en dat er een flink geroezemoes opging bij het publiek, iets wat ik -daarna of ervoor, maar ik denk daarna- nog enkele keren heb meegemaakt.

Een paar jaar na 1972 begon ik zelf te basketballen bij Frisol/R in Dordrecht, en vanaf dat moment verslond ik alles wat er redelijkerwijs te pakken te krijgen was over de sport. En weer een kleine tien jaar later ging ik Oranje Basketball ook in het buitenland zoveel mogelijk bekijken en zag ik eerst de Sovjet-Unie, daarna kort het GOS -dat bestond maar kort, maar stond voor ‘het Gemenebest van Onafhankelijke Staten’, maar kan je ook lezen als ‘de Sovjet-Unie zonder Litouwen en Estland’-, en niet veel later een veelheid van landen die uit het uit elkaar vallende Sovjet-imperium herrezen -zoals Letland, Oekraïne, Wit-Rusland, Kazachstan, e.v.a.- vaak spelen. En vlak voor die fragmentatie die er mede -met het wat later uiteenvallende Joegoslavië- oorzaak van was dat wat wij nu Oranje Basketball noemen afzakte van een land dat een flink aantal EK’s (en een WK) achter elkaar deelnemer was, naar een land dat 26 jaar lang afwezig was op die grote eindtoernooien. En dat Sovjet-team bestond tegen het einde dus voor een groot deel uit Litouwers.

1986-1990

In 1986 was er voor het eerst een WK met 24 landen in Spanje. Nederland had zich onder Vladimir Heger voor het eerst voor het WK geplaatst en speelde een voorronde in Badajoz. Niet lang daarvoor speelde het een Challenge Round in Antwerpen; een loei-zwaar officieus B-EK waarin alle deelnemende landen tegen elkaar speelden en Oranje ongeslagen eerste werd -een unieke prestatie, nog steeds onder leiding van Vladimir Heger- helaas werd er tussen deze twee toernooien van Bondscoach gewisseld -Ruud Harrewijn werd de nieuwe Bondscoach- en werd er in mijn ogen onnodig na verlengingen verloren van Argentinië waardoor Nederland de Eindronde niet haalde. Robert Smits en ik waren erbij, ook bij die Eindronde, waar wij door een miraculeuze speling van het lot de ‘Best Seats in da House’ kregen, we zaten Court-side naast John Thompson, de coach van Georgetown, die op het volgende WK USA Basketball zou gaan coachen, het naar later bleek laatste Nationale Mannen Basketball Team op een WK- en Olympisch Toernooi dat bestond uit enkel college-spelers. De toenadering met de NBA was toen al begonnen; Thompson was zeer ontstemd over het feit dat er NBA-teams waren die Buitenlanders ontvingen en hielpen -bijvoorbeeld Atlanta, dat de Sovjets ontving- hij zag de bui al hangen, en kreeg gelijk; het door hem gecoachte USA Basketball Team werd in 1990 slechts derde, na Joegoslavië (1e) en de Sovjet-Unie (2e). In het licht van oorlogen is het bijzaak, maar wat betreft Basketball vind ik het eeuwig zonde dat in 1992 niet het Dreamteam, Joegoslavië en de Sovjet-Unie de krachten konden meten… ik ben er nog niet zo zeker van dat het Dreamteam dan in 1992 Goud had opgehaald …

1992

Dat GOS, daar zit nog een Oranje Basketball-tintje aan dat veel te weinig mensen weten; alhoewel het voormalige Sovjet-team dus een forse aderlating onderging toen de Esten en Litouwers in 1992 zelfstandig deelnamen aan het Pre-Olympische Toernooi (POT) voorafgaand aan de Olympische Spelen van Barcelona in 1992, zaten alle drie die landen bij Nederland in de Voorronde-groep van dat POT. Oranje verloor met een punt of twintig van Litouwen in de eerste wedstrijd. Dat had op tenminste een deel van het door Randy Wiel gecoachte team een nogal demoraliserende invloed, ten onrechte vond ik -en bleek later-, maar Oranje verloor mede daardoor totaal onnodig van Hongarije in de volgende wedstrijd, kwam daarna op stoom en won van Estland en angstgegner (later) Groot-Brittannië -die beiden wel van Hongarije wonnen- en van … het GOS, dat in de laatste wedstrijd van die voorronde werkelijk de zaal uit werd geveegd door Litouwen; decennia van Sovjet-overheersing werden toen door een ontketende Basketball-natie gewroken. Maar het GOS -en dus niet Nederland- ging door die nederlaag van Oranje tegen Hongarije wel naar de eindronde van het POT in Zaragoza, en het plaatste zich daar ‘gewoon’ voor de Olympische Spelen, en het werd daar ook ‘gewoon’ Vierde na opnieuw een nederlaag tegen Litouwen om de Bronzen Medaille. Dat hele Internationale Seizoen leed het GOS slechts nederlagen tegen Medaillewinnaars op de Spelen en tegen Oranje Basketball… Maak je dan het rekensommetje 1+1=…. dan had Oranje dus eigenlijk… juist ja!

Maar goed, zo ging het dus niet…

Een belevenis nog, uit 1992 – Zaragoza: ik zat met mijn reisgenoten -Luc Reuvers, Ellen Gommers en Marcel van Sitteren (kan iemand mij vertellen waar die jongen te vinden is?)- op een terras vlak bij de kathedraal van Zaragoza, hartje stad dus. Er kwam een flinke (enkele tientallen grote) groep Litouwers aan -Hardcore Fans en bovendien financieel redelijk elite, want in die tijd was er daar niet zo heel veel geld… onder hen een man met een stokoude, maar wel professionele (TV-)camera, die alles filmde. Ze kwamen om ons heen zitten. Daar, op dat moment begreep ik beter dan daarvoor wat vrijheid -onafhankelijkheid- voor een volk betekent, want de emoties, waaronder Trots, waren voelbaar voor mij, voor ons -denk ik- ..!

2019

En nu speelt Oranje Basketball, dat in de uitwedstrijd in de laatste Qualifiers-ronde voor het WK tegen Litouwen onnodig/onterecht na twee verlengingen verloor -notabene in de wedstrijd waarin Litouwen zich als een van de eerste landen plaatste voor het WK 2019 in China- vrijdag dus zijn laatste thuiswedstrijd tegen Litouwen in een uitverkochte (Grote!) zaal van de Sport Hallen Zuid in Amsterdam… En opnieuw -na Nederland vs. Turkije in de Bossche Maaspoort een jaar of 16,17 geleden- speelt Oranje Basketball Thuis tegen een Groot Basketball-land, en zullen er heel veel Fans van de uitspelende ploeg aanwezig zijn. Het is uit de kaartverkoop niet helemaal op te maken, maar de schatting is dat, naast 300 Litouwers die met hun ploeg meereizen, zo’n 30% van het publiek uit Litouwers zal bestaan, die woonachtig in en rond Nederland zijn …

Maar gelukkig -in tegenstelling tot Nederland-Turkije, waar slechts enkele honderden Nederlanders present waren en Oranje dus virtueel ‘uit’ speelde, en desondanks onterecht en nipt verloor- zullen er nu als de schatting van de verkopende instantie klopt dus ook nog eens ruim 50% Nederlanders en dus (hopelijk) Oranje Basketball Fans aanwezig zijn…

Oranje Basketball heeft de laatste jaren onder Bondscoach Toon van Helfteren veel progressie gemaakt, al denk ik dat er nog meer in had gezeten dan we nu hebben gezien. Zoveel progressie, dat onze Oranje Basketball Mannen nog een keertje ECHTE Support verdienen, en hopelijk wordt het ook net zo’n mooie wedstrijd als in Litouwen.

…en dus niet zo’n wedstrijd als die tegen Polen in november… toen de helft van het publiek te laat binnenkwam, en Polen al zowat gewonnen had voor de Oranje Fans plaats hadden genomen… en enkele tientallen Poolse Fans vervolgens die paar duizend Oranje-fans de hele wedstrijd met gemak overstemden ….

AART DEKKER

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.