CP3 by Basketball Totaal

Hey Aart! Basketball-beleving als de tweede Litouwse religie

Hey-Arie, vrijdag 22 februari 2019 krijgen we een heel bijzondere basketballwedstrijd voorgeschoteld -voor Nederlandse begrippen dan- niet alleen komt een van de Beste Europese Nationale Mannen-ploegen, en een van de eerste uit Europa die zich in deze Fiba-zone kwalificeerde voor het WK 2019 in China, op bezoek; dat zal ook nog eens gebeuren onder de bezielende aanwezigheid van een paar duizend Litouwers.

Litouwers dus die voor een aanzienlijk deel in Nederland wonen en werken, en -op de 300 na die uit Litouwen hierheen komen- anders wel uit de ons omringende landen; mensen dus die hun meest geliefde sportteam niet zo vaak live kunnen zien spelen. Dus ik verwacht een Groen, Rood en Geel pandemonium. 

Q-Hey-Arie: ligt je Oranje outfit al klaar? En ben je klaar om de Groen-geel-rode Tornado te weerstaan?

A-Hey-Aart:Born ready! Ik heb een keurige outfit als crewlid van het NMT, met bijpassende pet. In zwart-met-oranje zal ik helpen om te laten zien, dat de Hollandse windmolens wel een tornado aan kunnen.

Hey-Arie: jij was een van de -weinige?- Nederlandse mazzelaars die aanwezig waren bij de 2OT-wedstrijd (95-93) die de Orange Lions in september 2018 in Litouwen speelden. Zoals je weet was ik ook lang van plan erbij te zijn, maar bleek dat door allerlei privé-besognes helaas onmogelijk. Nu komt Litouwen naar de SHZ in Amsterdam a.s. vrijdag, en zullen er naar verwachting heel veel Litouwse Fans aanwezig zijn. Zullen wij in een Q&A eens proberen om de Oranje Basketball Fans op te warmen voor ‘the Challenge’? Want die wedstrijd tegen Polen, die vond ik niet zo fijn…niet alleen vanwege het resultaat en het spel, maar vooral vanwege de chaos waardoor het publiek voor een groot deel te laat in de zaal was, vanwege de bliksemstart van de Polen, en vooral vanwege het feit dat door die omstandigheden het Oranje-publiek nooit een rol speelde bij de Do-or-die-wedstrijd waar de Orange Lions hun laatste kans op kwalificatie voor het WK deze zomer in China misliepen.Een paar dagen later was er die bijna-stunt – of was het sowieso een stunt om Litouwen zo tot het gaatje te dwingen in nota bene de wedstrijd waarin zij zich konden kwalificeren? – tegen een absoluut Top-basketball-land, waar het basketball leeft als zowat nergens elders; Oranje bleek het dus wel te kunnen, zelfs na de sof enkele dagen eerder tegen Polen! Maar waarom gaat het thuis zo/te vaak mis?Kortom: ik hoop dat het vrijdag een feest wordt, maar dan niet alleen voor die vele Litouwse Fans, maar ook door en voor de Oranje Basketball Fans, en natuurlijk voor Team & Staf van de Orange Lions. En om die een duwtje in de goede richting te geven, moeten die paar duizend Oranje Basketball Supporters toch eerst weten waar ze mee te maken krijgen!?!

Q-Hey-Arie: of niet soms? Hoe zie jij dat? En hoeveel Nederlanders aanschouwden in september de 2OT, bijna-overwinning eigenlijk in levenden lijve?


A-Hey-Aart: oei, dat waren er hoogstens 4 handen vol. Dat gaan we in Amsterdam een heel stuk beter doen! Ik verwacht daar een zeer gemotiveerd Oranje, dat ten eerste revanche wil nemen op ‘Vilnius’, dat ten tweede deze prachtige WK-kwalificatie thuis sterk wil afsluiten (zeker na de mindere uitvoeringen tegen Hongarije en Polen, hoewel Polen wel héél sterk en slim speelde), dat ten derde het trouwe publiek wil bedanken, en dat ten vierde -hoewel het absoluut niet zeker is dat hij afzwaait- bondscoach Toon van Helfteren een mooi afscheid wil geven, met alleen nog een uitwedstrijd in Polen voor de boeg.

Namens Litouwen verwacht ik een team dat, ondanks dat de WK-plaatsing al zeker is, ‘gewoon’ vol voor de winst gaat, al was het maar om de waarschijnlijk honderden Litouwse fans te laten zien, dat ze hun heldenstatus waard zijn. De selectie is op papier misschien verzwakt (verjongd) omdat de Balten al zeker zijn van het WK, maar juist die jonkies zullen zich willen laten gelden. Litouwen speelt echt teambasketball, met veel balbeweging en vaak een extra pass. Hetzij voor een open schot, hetzij voor een penetratie. In Vilnius vond ik ze wat tegenvallen, de jonkies konden zich toen nog niet echt onderscheiden, en hadden moeite met het atletische en fysiek spelende Nederland. De ‘veteranen’ moesten voor Litouwen de meubelen redden, dus er zijn zeker mogelijkheden voor de mannen van Toon. Vooral inside lijken er kansen te liggen voor Oranje, dat liet Thomas Van der Mars fraai zien in Vilnius.

Hey-Arie, ik had het genoegen om een flink deel van EuroBasket 2011 in Litouwen live bij te wonen. Het kostte me een vermogen, maar daar kreeg ik dan ook wel een bijzondere belevenis voor terug.

Ik zag er o.a: steden die al een maand van te voren – want toen vierden wij vakantie in o.a. Litouwen – waren de steden al opgetuigd met allerlei basketball-elementen:

  • veel auto’s opgetuigd met zoveel groen-geel-rode vlaggetjes dat ze nauwelijks meer vooruit kwamen, honderd(100!) vlaggetjes langs de dakranden van een auto heb ik meermaals gezien.
  • de overal hoog boven uit-stekende TV-toren van Vilnius die met verlicht-ing was aan-gekleed als basket, bij de opening-ceremonie extra specta-culair met vuurwerk.

  • vrijwel iedereen die je op straat tegenkomt is door lichaamsbouw en manier van bewegen herkenbaar als basketballer of ex-basketballer (M/V trouwens). Maarten van Gent, als inwoner van Estland ‘buurman’ van Litouwen, vertelde me al vele jaren geleden: “De hele regering bestaat daar uit ex-basketballers!”
  • Jonas Valanciunas -die ik o.a. als 14- en 15-jarige bij de MU16-A had gescout, en genomineerd bij Adidas (en in die tijd zelfs ongesponsord -tenminste als individu- op Adidas speelde)- was tegen zijn 20e in 2011 een toren-flatgebouw-groot uithangbord voor … Nike.

  • weken van te voren Promotie-teams zoals deze in de straten! En het hoeft geen betoog dat i.i.g. de dame in het midden ook basketballt…
  • en natuurlijk waren de wedstrijden in uitverkochte zalen met deskundig, uitbundig en enthousiast publiek ook bijzondere belevenissen.

Q-Hey Arie: wat sprong er voor jou wat basketball betreft uit in de dagen dat jij in Litouwen was?


A-Hey-Aart: naast het bezoek van de Paus (die zeer geliefd is in Litouwen), meldde onze stadsgids in Vilnius dat men nog een tweede religie heeft, bovenop het Katholicisme: basketball. Men neemt het ‘spelletje’ dus behoorlijk serieus. Twee zaken sprongen er voor mij uit: om de legende Arvydas Sabonis (wordt zijn zoon Domantas net zo goed als hij?) van dichtbij te zien (hij heeft een staffunctie bij het nationale team), en om het groepje muzikanten weer tegen te komen, Die-hard-basketballfans met die enorme drums, die ik nog uit de EK-eindronde van 2015 in Lille kende. Eén van hen, een vriendelijke man met kraaloogjes en een lange rode baard in ZZ Top-stijl, vroeg me of ik al wist, waar in Nederland er gespeeld ging worden. Hij hoopte op Amsterdam. En, hij zou zeker komen. Met zijn drum.

Hey-Arie, ik hoor het al; je hebt dezelfde ervaringen als ik met de Litouwers. Wij zijn het eens; we krijgen het land en de Fans op bezoek waar basketbal echt Bigger-than-life is.

In zekere zin is het een wedstrijd ‘om de eer & des keizers baard’, maar dat kan ook bevrijdend werken. En we hebben als Nederlands Basketball toch ook best wat te vieren: namelijk dat ‘we’ weer mee (mogen) doen. Die Liouwers die gaan er altijd wel voor, al hebben ze het mes voor tussen de tanden waarschijnlijk thuis gelaten. Daar staat tegenover dat er nieuwe -vers bloed?- spelers bij zijn, die ongetwijfeld zullen willen laten zien dat ze ook International kunnen/willen zijn, dus slappe hap hoef je van hen niet te verwachten. Of het echt een twee-weg-feest wordt -en dus geen eenrichtingsverkeer zoals tegen Polen thuis- zal dus m.i. afhangen van de inzet van de Oranje-fans; gaat de Oranje Basketball-aanhang nu eens echt en onvoorwaardelijk voor de Orange Lions?
Dus niet afwachtend tot de mannen op het veld hebben laten zien voor een mooie pot te gaan zorgen, en dus stil en afwachtend, als het op het veld nog ff niet zo lekker gaat..?

Q-Hey Arie: laat jij daar eens je licht over schijnen?


A-Hey Aart: ik verwacht Oosteuropese basketballpassie, die weinig onder zal doen voor de Zuideuropese. Het zou helemaal kunnen, dat wij nuchtere Noordeuropeanen daar toch een beetje beduusd bij gaan staan (of erger nog, zitten) kijken. Er zal een vonk moeten komen vanaf het veld, om de Hollandse harten in vlam te zetten. Die vonk kan net zo goed van de tegenstander komen die iets raars doet, van een coach, van een scheidsrechter, maar het liefste natuurlijk van één of meer Orange Lions. Ik reken dan ook op publiekslievelingen als De Jong, Kherrazi (beiden spelend in hun eigen stad!) en op Kloof om dat vuurtje al meteen aan te steken. En dan kan het wel eens een uitslaande brand worden, in figuurlijk feestelijke betekenis.

Hey Arie, met veel knotsgekke Litouwse Fans in SHZ vrijdag, denk ik en hoop ik dat de Oranje Basketball Fans zich ook laten inspireren, en dat we een groot feest van Oranje, Groen, Geel en Rood tegemoet kunnen zien, en niet in eigen land worden weggeblazen door ‘de Groenen’.

Q-Hey Arie: Wat denk jij? Of zie jij nog dingen die we daaraan kunnen doen?

A-Hey Aart: ik verwacht dat de Litouwers voor enorm veel sfeer zullen gaan zorgen. Niet alleen ‘s avonds in het stadion, maar ik denk al de hele dag, in de hele stad. Ze trekken zingend en musicerend door de straten, zo ken ik ze tenminste van het EK. Hopelijk werkt dat aanstekelijk voor de vele Oranjefans, die het ook best wel kunnen, als er maar een aanleiding is binnen de lijnen. Een sterke start van Nederland zal dan zeker helpen. Dan kan ook de leeuw flink brullen. Dat hebben we al gezien, bijvoorbeeld in Almere tegen Kroatië, en iets langer geleden in Leiden tegen Montenegro. Het WK zal Oranje net niet halen, maar o o o wat hebben we weer genoten, met als voorlopige hoogtepunten de winst op zowel Kroatië als Italië. Wat mij betreft wordt daar vrijdag een uitroepteken achter gezet. Als Nederland snel kan spelen (rebounden!) en de driepunter van Litouwen kan controleren, zit er ook nu weer een stunt in. We zagen al sensaties in Almere en Groningen. Waarom zou Amsterdam niet aan dat rijtje toegevoegd kunnen worden!?

Hey-Arie, nu we toch bezig zijn, Litouwen -maar ook de andere Baltische Staten Estland en Letland, en trouwens ook Polen waar Nederland a.s. maandag de lange reeks WK 2019 Qualifiers afsluit- zijn trouwens erg leuke landen voor lange of kortere vakanties, en volgens mij bij veel Nederlanders nog zo goed als onbekend. Zullen we afsluiten met wat weetjes en wetenswaardigheden die we bij onze respectievelijke bezoeken aan Litouwen hebben opgedaan?

– Wist je dat: Vilnius het geografische middelpunt van Europa is?

– Dat het een fantastisch vakantieland is met veel strand, en groen, en ongedachte attracties zoals Trakai?

– Je er naast Oude Binnensteden met Middeleeuwse uitstraling ook mooie, moderne en enorm grote winkelcentra hebt die zich kunnen meten met de betere van Europa?- Daar tijdens EuroBasket 2011 allerlei speciale EuroBasket 2011 specialiteiten te koop waren, zoals kubieke meters grote bakken met in oranje-gewikkelde chocolade-basketballetjes e.v.a?

– Barnsteen is een van de typisch Litouwse producten; dus de Mascotte van EuroBasket 2011 was een stukje van die fossiele hars.


Bij een juwelier zag ik een fantastisch Barnsteen-in-kristal beeldje van een ‘Shooting-hand’

– Dat de Litouwers kunnen feesten als geen ander, en ‘de Italianen van het Noorden’ worden genoemd?

Q-Arie: had je nog tijd voor uitstapjes buiten het basketball, nog bijzondere belevenissen en ervaringen in die dagen daar in september?

A-Hey Aart: Litouwen was ooit een enorm Rijk, dat zich uitstrekte van de Baltische zee in het Noorden, tot en met de Zwarte zee in het Zuiden. Het Rijk viel vanaf het hoogtepunt (rond 1500) ook weer ver terug, met als dieptepunt de bezetting door de Sovjets vanaf 1944, die diepe wonden heeft geslagen. Ook in de Tweede Wereldoorlog werd Litouwen zwaar getroffen. De Joodse gemeenschap werd volledig uitgeroeid, meer dan 100.000 mensen stierven. We bezochten afgelopen herfst het prachtige nationale museum, plus het voormalige KGB-gebouw, waar de gehate en gevreesde Russische geheime dienst mensen verhoorde, vasthield, martelde, en vermoordde. Dat gebouw is nu een museum dat de misdaden tegen de bevolking gedenkt. Litouwen is een land dat niet alleen die vreselijke Wereldoorlog meemaakte, maar dat meteen daarna opnieuw werd vertrapt, namelijk door het Rode Leger en de Russische bezetting.Je ziet vaker, bij volken die door diepe dalen zijn gegaan, een sterke trots en eenheid. Die trots kwam na 1989 voor de Litouwers op een mooie manier tot bloei toen het een eigen nationale basketballploeg kon afvaardigen. Met in 1992 meteen al een Olympische medaille, een bronzen die zijn gewicht in goud waard was. Ik kijk er naar uit om die basketballtrots in Amsterdam te ontmoeten, ook al zal die in de ‘verkeerde’ kleuren gehuld zijn. Ik ben er namelijk trots op, dat ons Oranje tegen het grote Litouwen twee verlengingen afdwong, vijf maanden geleden. Ik ben er trots op, dat we via deze WK-ronde weer bij de beste 24 landen van Europa horen. En dat we daardoor gastheer mogen zijn van Lietuva. En van een man met kraaloogjes, een lange rode baard, een grote drum op een buik vol bier, en met een hart vol basketball.

AART DEKKER & ARIE IN ‘T VELD

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.