CP3 by Basketball Totaal

Dean Smith, Jordan, moord & doodstraf

michael_jordan_dean_smith_img

Sportminnend Amerika gedenkt dezer dagen de onlangs overleden NCAA-coaching grootheid, Dean Smith. Voorafgaand aan hun onderlinge strijd, een rivaliteit die enorm is, eerden de spelers van Smiths North Carolina én die van Duke, de niet-langer levende legende.

Ademloos gade geslagen door eerbiedige fans in nota bene het hol van de leeuw: Cameron Indoor, het stadion van Duke. Spelers en coaches van de twee teams, gebroederlijk arm-in-arm. Knielend in de middencirkel. Vrede op aarde, en dat zonder dat het Kerstmis was.

U denkt wellicht: natuurlijk, Dean Smith was geruime tijd de basketballcoach, met de meeste career wins in de NCAA op zijn naam. Dat alleen al is ruim voldoende voor zo’n plechtig eerbetoon. Hij won twee titels, waarvan 1 met ene M. Jordan. De 2e titel werd hem deels in de schoot geworpen door Chris Webber van Michigan, die een beruchte time-out aanvroeg die de Wolverines niet meer hadden, met als gevolg balverlies en een strafworp. Maar goed, de NCAA-finale haal je niet als je coachend staat te koekebakken aan de zijlijn.

Dean Smith wordt in Amerika echter ook herinnerd als iemand, met nog veel meer in zijn mars, dan ‘enkel’ basketballers opleiden, laten winnen, en laten afstuderen. In het nog altijd stevig conservatieve Zuiden van de USA, waar de gelijkheid tussen zwart en blank soms alleen op papier lijkt te bestaan, heeft Smith altijd stelling genomen voor sociale rechtvaardigheid. In een bijzonder origineel artikel op de site van The Nation (een voor Amerikaanse begrippen zéér links tijdschrift) lezen en leren we, dat Smith een scherp oog had voor rechtvaardigheid, juist ook in rechtszaken waarbij de doodstraf (letterlijk) boven het hoofd van de aangeklaagde(n) hing. Smith was er van overtuigd dat:

De doodstraf van ons allemaal moordenaars maakt, en dus niet als straf moet worden toegelaten, en:

Dat de doodstraf vooral hen onschuldig treft, die niet de mogelijkheden hebben om zich goed te laten verdedigen, lees: vooral zwarte verdachten.

In diverse gevallen zijn verdachten in o.a. North Carolina nog net op tijd van Death Row gered, toen bleek dat zij onschuldig waren. Ongetwijfeld zijn er ook onschuldigen, die toch de doodstraf hebben ontvangen.

Vanuit Nederland is onze reactie misschien: nou, niet zo gek toch, iemand die tegen de doodstraf is. In North Carolina lag en ligt dit toch een aantal tikkies anders. Nu, en zéker in de tijd dat Dean Smith zich hierover al liet horen, namelijk al in de jaren ’60, toen de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten nog een hele lange weg te gaan had. Gelijke rechten tekenden zich misschien af op papier, maar in de praktijk was er -zeker in de Zuidelijke VS- nog weinig begrip voor gelijkwaardigheid tussen blank en zwart, en voor een humane strafoplegging.

Smith was zo overtuigd van zijn waarden, waaronder het afwijzen van de doodstraf, dat hij zelfs aan Amerika’s beroemdste sportheld, zijn oogappel bij UNC begin jaren ’80, Michael Jordan een ingrijpend verzoek deed. Jordans vader werd in 1993 vermoord. Slachtoffer van ‘willekeurig geweld’, een wrede beroving kostte hem het leven. De twee verdachten leken een enkele reis naar Death Row en een dodelijke injectie voor zich te hebben. Dean Smith vroeg aan Jordan, te overwegen om niet aan te dringen op de doodstraf. Zulks geschiedde. De doodstraf werd niet geëist, de daders gingen ‘gewoon’ achter de tralies. Het is niet met zekerheid te zeggen, wat de rol van Smith hierin exact geweest is. Vast staat, dat het een zaak was die, gezien de omstandigheden en de bewijslast, regelrecht tot twee doodvonnissen had kunnen leiden.

Dean Smith, 36 jaar coach, 83 jaar mens, en hopelijk een oneindige inspiratiebron voor verdraagzaamheid, mededogen en verbroedering. Zelfs in en om Cameron Indoor Stadium.

[Foto: AP Photo/Gerry Broome]

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.