CP3 by Basketball Totaal

Zwarte geschiedenis

Joris_Zandbergen_Column_iBB_Fast-Break

Natuurlijk zei hij weer zinnige dingen. Want coach Gregg Popovich kan niet alleen heel goed nadenken over basketbal; ook over onze samenleving heeft hij een interessante mening.

Februari is ‘Black History Month’ en Coach Pop zou coach Pop niet zijn, als hij de kans aan zich voorbij liet gaan om wat over de rassenverhoudingen in Amerika te zeggen. Goed, hij is wit en rijk, dus zou je kunnen denken dat hij geen autoriteit op dit gebied is, maar misschien is het juist goed dat hij zich uitspreekt. Preken voor eigen parochie kan hem niet verweten worden.
Popovich wees ons er fijntjes op dat de ‘American Dream’ een stuk minder haalbaar is als je niet wit bent. En noemde de behandeling van zwarte Amerikanen door de jaren heen ‘onze nationale zonde’. Gelukkig haalde hij ook nog even uit naar President Trump (politici die groepen mensen uitsluiten, kunnen wat mij betreft niet genoeg bestreden worden) en het idee van ‘President Pop’ maakte mij opeens vrolijk.

Uitzondering
Nu is de NBA waar Popovich in werkt ‘zwarter’ (*) dan ooit. Vorig seizoen was ruim 74 procent van de spelers daar, toch al de zwartste league van de Amerikaanse profsporten, van ‘African-American’ komaf. Een opmerkelijk percentage als je in ogenschouw neemt dat ongeveer 13 procent van de bevolking zwart is. Deze zwarte NBA-Amerikanen zit het dan, althans in dit gedeelte van hun sportende leven, niet tegen, maar zij bevinden zich over het algemeen in een uitzonderingspositie.

Veel van hun voorgangers hebben het een stuk moeilijker gehad. Earl Loyd (in 1950) was de eerste zwarte NBA-speler, op de voet gevolgd door pioniers als Nathaniel ‘Sweetwater’ Clifton en Hank DeZonie. Zwarte Amerikanen hadden heel weinig rechten in ‘the land of the free’ toen, en dat is nog een tijd zo gebleven. Mannen als Lenny Wilkens, Oscar Robertson en Bill Russell, die de league groot hebben helpen maken, werden tijdens hun wedstrijden bejubeld (als ze hun team hielpen winnen) maar eenmaal buiten de sporthal werden ze als beesten behandeld.

Enclave
Toch kwamen er gaandeweg steeds meer donkere spelers de league versterken, en via een weg die nog een heleboel kuilen en hobbels kende, zijn we waar we nu zijn. De NBA als zwarte enclave in een toch nog steeds witte omgeving. Een plek waar de minderheid de meerderheid vormt. Coach Pop weet dat zijn league van miljonairs een uitzondering is, en bepaald niet een afspiegeling van de maatschappij om hem heen.

Gelijke
Ik vraag me af hoe dit proces in Nederland is verlopen. Ook wij hebben een verleden in slavernij, hadden koloniën en haalden gastarbeiders naar ons land. Hoe hebben de nazaten van al die mensen hun reis naar de Nederlandse basketbaltop ervaren?
Vast niet zo moeilijk als de gekleurde Amerikanen, ben je geneigd te denken, maar is dat ook zo? Nederland heeft zich altijd een tolerant land genoemd. Was het dat ook? (en ik ben het eens met iemand die niet lang geleden zei dat ‘tolerant’ helemaal niet zo positief is, als het lijkt. Iemand tolereren, gedogen dus, is heel wat anders dan de ander accepteren als je gelijke).

Bijscholing
Ik volg het vaderlandse basketbal al een tijdje maar ik heb in al die tijd eigenlijk weinig gehoord of gelezen over de ervaringen van gekleurde Nederlandse basketballers als het gaat om hun ras. Hebben zij ook kleurbarrières of andere vooroordelen moeten overwinnen? Net als in de NBA is ook in de DBL het aantal zwarte basketballers gestegen, alleen niet tot zo’n absolute meerderheid. (Wel zou inmiddels het Nederlands mannenteam met een volledig niet-blanke startende vijf kunnen aantreden van bijvoorbeeld: Kloof, De Jong, Slagter, Kherrazi, Kok).
In mijn hoofd maak ik nu een lijstje met ‘zwarte’ rijksgenoten die een rol van betekenis hebben gespeeld of spelen in de eredivisie. Raymond Bottse, Mohamed Kherrazi, Randy Wiel, Martin Esajas, Worthy de Jong, Walter Ombre, Roy Leysner, Patrick Hilliman, Jessey Voorn, Tico Cooper, ‘Ollie’ & Kenneth van Kempen, en coach Glenn Pinas. Ik doe maar een kleine greep, er zijn er veel en véél meer. Ik zou zeker nog wel wat bijscholing kunnen gebruiken als het gaat om onze ‘zwarte’ basketbalgeschiedenis.

* In deze column heb ik het over zwart/donker en wit/blank. Nu weet ik heel goed dat niet alle mensen van Afrikaanse oorsprong ‘zwart’ zijn, of zelfs maar ‘donker’. Omwille van bondigheid gebruik ik deze termen. Het is niet mijn bedoeling iemand te beledigen, maar vertel het mij als ik dat wel doe. Dan pas ik het aan, met excuses.

Laat een reactie achter