CP3 by Basketball Totaal

In Extremis: Vragen en Lessen uit de Bekerfinale

Sinterniklaas-en-Van-Rootselaar

Via iBasketball kon u al meeleven met de tumultueuze slotfase van de Zwolse Bekerfinale, waarin Den Bosch verdiend van Leiden won. Een late score van Leiden werd terecht afgekeurd omdat de bal te laat de hand verliet. Toch is er nog steeds ophef. In onze ogen terecht. We zetten de vele vragen op een rij.

(Hoofdpunten: hieronder)

NB: Inmiddels sprak iBasketball met referee Paul van den Heuvel. Bekijk en beluister zijn visie op “Zwolle 2016”.

1.
Welke regels zijn van toepassing op het NBB Bekertoernooi (mannen senioren)?
Als lid van FIBA hanteert de NBB deze regels.
Een uitgewerkte interpretatie, die ook toegepast moet worden, staat in dit FIBA-document.

Er is weliswaar een aparte instructie over te gebruiken ‘equipment’, deze rept echter niet over video systemen (IRS; zie onder).

2.
Sinds wanneer gelden deze regels?
De spelregels zijn bijna 18 maanden oud (geldig per 1 okt. 2014);
de interpretaties zijn iets jonger: 1 feb. 2015 is bijna 14 maanden geleden.
De kwestie van het Instant Replay System (zie hieronder) bestond pre-2014 niet in de FIBA-regels.
Het is onduidelijk, per wanneer de NBB expliciet besloten, en expliciet gecommuniceerd heeft, dat men (al) deze wijzigingen overgenomen heeft (voor de beker / DBL, i.o.m. de FEB). We zien uit andere landen en/of toernooien dat men er soms voor kiest om recente vernieuwingen aanvankelijk slechts gedeeltelijk over te nemen, bijvoorbeeld omdat technische middelen niet direct voorhanden of aanpasbaar zijn.
Bovendien is er maar 1 document met ‘de’ FIBA-regels (uitzondering: Mini’s), echter onder de NBB spelen zich vele competities en toernooien af, op allerlei niveaus en leeftijden. Een vernieuwing van ‘de’ FIBA-regels zal altijd uitgewerkt moeten worden voor het desbetreffende geval.

3.
In hoeverre zijn clubs (coaches, spelers, staf, bestuursleden, etc.), pers, fans, en andere volgers met deze relatief nieuwe regels bekend? Het antwoord lijkt te zijn: slechts voor een deel. Onbekendheid kan niet alleen aan de NBB verweten worden; ook clubs hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid. Les voor de toekomst kan zijn, dit soort cruciale wijzigingen breder uit te dragen, ook naar het grote publiek toe.

4.
Wat ging er mis in Zwolle, al ruim voordat het laatste schot werd genomen?
a. Het leek erop, dat de jurytafel onvoldoende bekwaam was, om het scorebord te bedienen.
Zowel aan het begin van de 2e helft, als voorafgaand aan de laatste aanval, zette men alles (tijd, stand, p’s) op nul.
b. Het leek erop, dat nota bene de medewerker van de organiserende lokatie (Theater van de Sport Zwolle), hierin een rol had; ook hij wist het niet, of hij was zelfs degene die alles op nul zette, waarna de jury de gegevens van begin af aan moest invoeren.
Ook hier valt lering uit te trekken, zowel wat betreft kundigheid van de plaatselijke organisatie (die onder verantwoordelijkheid van de NBB opereert tijdens een Bekerfinale op ‘neutraal’ terrein), als wat betreft de mate waarin de jury zelf zich voldoende vertrouwd heeft gemaakt met de apparatuur ter plaatse.

5.
Was er nu nog 2.3 seconden te spelen, of 2.8? Of 3.0?
Bestudering van de beelden leert, dat er gefloten werd (bal uit via Kravic) met nog 2.8 te gaan. De klok stopte op 2.3. Het was vervolgens umpire Arnoud van Bochove, die de tafel instructie gaf, om de 2.3 die op het scorebord stond (de timer heeft natuurlijk altijd een fractie nodig om op een fluitsignaal te reageren), op te hogen naar 2.8.
Omdat de jury (zie punt 4) onvoldoende kundig was met de apparatuur, liet men de klok aflopen naar 0.1 en toen 0.0, in plaats van te resetten naar 2.8, zoals gewenst.
Hierbij valt het volgende op:
a. De tafel wist niet, hoe van 0.0 naar 2.8 te gaan, dus werd alles (ook de stand en de p’s) maar weer gewist;
b. De tafel wist niet, hoe decimalen op het bord te zetten. Men had dit kunnen doen met trial & error (zet klok op bv. 4 en probeer op tijd te stoppen), en volgens sommigen wel degelijk ook dankzij de technologie ter plaatse. Toch kwam men niet verder dan 3 hele seconden in te stellen; wat onmiddellijk ruimte schiep voor het rampscenario, dat Leiden zou scoren binnen 0.2 seconden VOOR het einde van die 3.0 seconden!
c. Het is discutabel, of umpire van Bochove, die niet de referee (hoofdscheidsrechter) was, dit alles zelfstandig mocht beslissen. Op de beelden lijkt er geen overleg met Sinterniklaas, de referee, te zijn. De officials hebben geen contact en Van Bochove snelt direct naar de jury.
d. Het is weliswaar goed bedoeld, maar hoe kan in dit geval de official die de call moest maken (blockshot, beoordeling p of niet, beoordeling bal uit of niet, beoordeling door wie, beoordeling balbezit voor wie), ook nog eens overzien of de tijd op het juiste moment werd gestopt, en zo nee, wat dan wel de juiste tijd is? Zonder gebruik te maken van video is dit vrijwel onmogelijk. (Daar doet het feit, dat achteraf op beeld blijkt, dat 2.8 ongeveer klopte, en in ieder geval kloppender was dan 2.3, niets aan af.)
e. Artikel 44.2.7 lijkt ons te leren, dat Van Bochove binnen de regels handelde:
“Any error in … time-keeping … operations by the table officials involving the … game clock … time consumed or omitted, may be corrected by the officials …”
Waarbij het wel de vraag blijft, of het stoppen van de wedstrijdklok binnen een halve seconde na het fluitsignaal, een error is! En in hoeverre Van Bochove heeft kunnen zien, al fluitende, hoe groot de eventuele correctie moest zijn.

6.
De officials besloten om na de score van Leiden GEEN call aan te duiden (enkel (en overbodig) hand omhoog, geen gebaar score of wegwuiven score). Is dat toegestaan?
NEEN.
Zelfs als er IRS gebruikt mag worden (zie hieronder, dat is namelijk maar de vraag), zijn de regels zonneklaar:
“If the call and the decision of the officials is subject to the IRS review, that initial decision must be shown by the officials on the playing court.”
En:
“The call made by the officials during play will only be changed when the replay provides the
officials with ā€œclear and conclusiveā€ visual evidence to do so.
NOTE! (in rode letters zelfs) The initial decision must be shown by the officials on the playing court before IRS review”.
(Bron)
De officials hebben en groupe nagelaten een initieel besluit te nemen en te tonen.
Uiteraard is dit uit den boze. Het is immers geheel en al denkbaar, dat ZELFS het IRS geen uitsluitsel biedt! Al helemaal, als er (zoals in dit geval) slechts 1 enkele camerahoek beschikbaar is, die ook nog eens uitgezoomd is. In dat geval blijft de situatie ambigu, en MOET je kunnen terugvallen op de oorspronkelijke beslissing, die in dat geval gewoon stand houdt. Maar een oorspronkelijke beslissing werd niet genomen!
Referee Sinterniklaas’ argument dat een initieel besluit ongewenst is, omdat een ‘neutrale’ replay dit wel eens zou kunnen doen terugdraaien, is in zichzelf zwak, en al zeker gezien de regels en het reĆ«le risico dat ook de beelden geen uitsluitsel geven. Je moet er niet aan denken dat officials eerst geen besluit nemen, daarna op openbare beelden concluderen dat ook deze geen uitsluitsel geven, en vervolgens … tja wat …? Een muntje moeten opgooien!?

Zoals we ook elders lezen: “Following the IRS review the initial decision of the official(s) can be corrected only if the IRS review provides the officials with clear and conclusive visual evidence for the correction.”
Aangezien er GEEN initieel besluit was, viel er dus ook niets te corrigeren, niet met IRS, nergens mee.

7.
Kwam de situatie, namelijk een scorende speler, vlak voor, of vlak na, het eindsignaal, al dan niet waarneembaar in een video van 25 of 50 beelden per seconde, in aanmerking voor het IRS?
JA.
De regels zijn helder:
“whether a shot for a successful field goal was released before the game clock signal sounded for the end of the period.”

Toch wordt het alsnog ingewikkeld:
De regels duiden een SOUND aan. Aangezien de natuurkunde het vrijwel onmogelijk maakt, om een geluidssignaal (dat zich langzamer verplaatst) exact gelijktijdig aan onze waarneming (die ook per persoon / zintuig / hersens / bewustzijn kan en zal verschillen) aan te bieden als een lichtsignaal (dat zich sneller verplaatst), zit er vrijwel per definitie een verschil tussen het moment waarop geluid bij ons ‘binnen komt’, en waarop dat met licht gebeurt. Waarbij het licht ingewikkeld genoeg nog eens uit minstens 4! bronnen bestaat: de klok op het scorebord, die op de shotclock, een extra rode lamp op die shotclock, en een lichtslang achter het bord. En waarbij in Zwolle bleek, dat de afbeelding van decimalen van de klokken hiaten vertoonde: ze gingen van bv. 0.5 naar 0.2 naar 0.0, in plaats van met tussenstappen van 0.1.
(Begrijpt u nu, waarom zelfs een hypermodern IRS “inconclusive” kan blijven?!)
(In ‘gemiddelde’ omstandigheden verplaatst licht zich maar liefst ruim 873.000 keer zo snel als geluid … denk maar aan het zien van bliksem en het pas later horen van de donder.)

We zijn gewend, dat bij IRS geluid geen rol speelt. Vreemd genoeg zorgt de FIBA hier zelf voor verwarring, door structureel over “Sound” te spreken. Het lijkt ons terecht, dat er met het lichtsignaal wordt gewerkt in de praktijk. Hoewel … wij hebben ooit begrepen, dat bij gebrek aan IRS, een official moet KIJKEN naar de actie (en dus niet op de klok) en moet LUISTEREN naar het signaal … wat ons logisch lijkt, want als je naar de klok kijkt, mis je de actie op en om het veld!

Om na te gaan of er in ‘de’ werkelijkheid een verschil was geweest tussen de toeter en de lamp(en), hebben we de beelden nogmaals gefileerd. Extra technisch probleem hierbij, is dat alle opname apparatuur eerst het beeld van het geluid scheidt, en pas later samenvoegt, uiteraard zo synchroon mogelijk. Dat geeft per definitie kans op afwijkingen. Er van uitgaande dat onze apparatuur de synchronisatie correct uitvoert, concluderen we dat inderdaad de zoemer LATER klinkt, dan we de rode lamp(en) aan zien gaan!
Puur afgaande op het geluid (zoemer), valt vol te houden dat Kherrazi een geldige score afleverde.
Elders komen we de passage “clear and conclusive visual evidence for the correction” tegen. Het woordje “visual” staat dus haaks op de gehanteerde term “sound”.

Het zou zuiver zijn, als de FIBA nog eens naar de eigen formuleringen keek. Vanuit sportieve rechtvaardigheid, is het wat ons betreft het eerlijkste om licht te gebruiken als signaal, omdat dat de minste vertraging geeft tussen het werkelijk verstrijken van de (speel)tijd, en het kenbaar maken hiervan aan de registratie: een videocamera of ons brein.
Echter als er geen IRS is of gebruikt mag worden, wordt het lastiger: dan zouden de officials het spel (en niet de klok) moeten blijven volgen en de toeter de doorslag moeten laten geven!
Is dat eigenlijk een werkwijze die expliciet onderling is afgesproken, in Nederland of in breder verband !?
Op diverse Internetplekken lezen we dat er vastgelegd zou zijn, dat led-licht (volgens ons is dat alleen een evt. lint achter het glas van het bord!) leidend is. Vele (ook eredivisie)clubs hebben zo’n lint niet. Het is wenselijk om vast te leggen, of licht leidend is, zo ja welk licht (lint of in shotklok of …) en in hoeverre licht-linten verplicht moeten worden. Die led-slangen kunnen enigszins ervoor zorgen dat je tegelijk het spel en het eindsignaal kan zien.

8.
Was het besluit van de referee (Sinterniklaas) om Ć¼berhaupt met ‘het’ IRS aan de gang te gaan, legitiem?
Dit is voorlopig onhelder.
De FIBA-regels schrijven aanzienlijke eisen voor:
“Before the game the referee approves the IRS
and
informs the 2 coaches about its availability.
Only the IRS approved by the referee can be used for a replay review.”

Het is onhelder op basis van welke criteria deze goedkeuring (voor tip-off!) plaatsvindt. Dat de NOS, met haar staat der techniek, gezien kan worden als een IRS, ondanks dat dat natuurlijk geenszins de taak van de NOS is (!), lijkt ons van wel. De stelling achteraf van referee Sinterniklaas dat de NOS “neutraal” is, is lastig te bewijzen. Om maar een voorbeeld te noemen: de NOS heeft er in een live-uitzending geen belang bij, dat er een verlenging plaatsvindt (stel, dat Leiden op -2 gestaan had ipv op -1). Dit gooit het live-uitzendschema van de andere sporten in de war, en kost bovendien inkomsten (minder tijd voor commercials). Een ‘echt’ neutraal systeem (waarbij neutraliteit nooit absoluut is) zou er zijn, als de productie in handen was van in dit geval de NBB zelf, net zoals op EuroBasket FIBA zelf de productiecrews inhuurt, en de rechten vervolgens doorverkoopt aan bv. een NOS (die daar in Zagreb geen interesse in had, maar dat is een ander verhaal).
Qua bediening van het IRS door de ‘neutrale’ NOS valt op, dat hoewel men met (minstens) 3 camera’s filmde (1x overzicht en 2x op het veld nabij de achterlijnen), het beeld van de 2 veldcamera’s in het geheel niet gebruikt werd bij de beoordeling. Hoewel dat beeld in dit geval wellicht weinig toevoegde (zonder het gezien te hebben, weten we dat echter niet zeker), lijkt het in elk geval een onvolledige uitvoering van een IRS-inspectie.

Wat betreft het vooraf moeten informeren van de 2 hoofdcoaches: de reactie van de withete Eddy Casteels (ZZ Leiden) doet vermoeden, dat dit niet gebeurd is. Nota bene is het Casteels zelf, die weet en reeds aan den lijve ondervonden heeft, hoe IRS werkt: tijdens EuroBasket (Riga) was het immers zijn eigen team, de Belgian Lions, dat te maken kreeg met het IRS. Vraag was toen, of de tip-in in het eindsignaal geldig was. Het antwoord bleek ja en de Belgen versloegen zodoende in hun groep de latere finalist Litouwen. Aangezien Casteels dit klappen van de zweep kent: had hij dan wellicht goede redenen om in Zwolle te koken van woede?
In Riga sprong hij overigens een gat in de lucht (Casteels geheel links op de foto van ESPN, in de armen van Axel Hervelle, ex-Real Madrid):

belgie-litouwen

Achteraf gaf referee Sinterniklaas aan, dat hij dankzij zijn optreden op EuroBasket 2015 (Montpellier) vertrouwd was geraakt met het IRS. In dat licht bezien is het opmerkelijk, dat hij onder meer heeft nagelaten om diverse bijbehorende regels na te leven, zoals het moeten maken van een initiƫle beslissing op het veld bij het laatste schot.
Het ‘criterium’ dat het IRS neutraal moet zijn, zoals de referee zelf introduceert in zijn reactie na afloop, is niet terug te vinden in de FIBA-regels. Daar staat alleen dat het een systeem moet zijn dat de referee vooraf goedgekeurd heeft. In onze ogen zou dat ook een camera + monitor van 1 der spelende teams kunnen zijn. De (overigens betwistbare) stelling van Sinterniklaas dat de NOS neutraal is, en dat hun IRS ‘daarom dus’ gebruikt mag worden, is enkel relevant als hij dat voor de wedstrijd heeft beoordeeld, gewogen, Ć©n gecommuniceerd, met name aan de 2 hoofdcoaches. Alleen in een dergelijke afweging heeft zijn stelling betekenis; op zichzelf staand, heeft de uitspraak “de NOS is neutraal” geen relevantie.

Verder lezen we:
“During the IRS review the officials shall ensure that no unauthorised persons have access to the IRS monitor.”
Het lijkt op de foto’s (zie o.a. bovenaan deze pagina) het geval, dat o.a. NOS-co-commentator en oud-international Cees van Rootselaar een actieve rol heeft op het moment dat de officials rond de monitor staan; we zien hem op het scherm wijzen terwijl Sinterniklaas het beeld bestudeert. Hoewel dat alleszins te begrijpen is (Van Rootselaar kon niet zomaar weglopen, hij en collega Joop Vernooy waren live op TV, ook nog eens op een buitengewoon sensationeel moment), lijkt het hoe dan ook in strijd met de regels.
Een NOS-monitor letterlijk en figuurlijk tussen de schuifdeuren, omzoomd door onder andere TV-reporters, zal niet hetgeen zijn dat de FIBA in gedachten had bij het opstellen van deze regels. Dit sluit aan bij de eis van neutraliteit, en in hoeverre de NOS (of bv. Ziggo Sport) daar (niet) aan voldoet.

In 1 van de voorbeelden (46-16) lezen we:
“There is no approved IRS on the playing court but the manager of team B states that the game was filmed by the team video from an elevated position and presents to the officials the video material for a review.
Interpretation: The review shall be denied.”
In onze lezing, kan het videosysteem dus op dat moment afgewezen worden, omdat het:
– niet voor de tip-off (goed)gekeurd is;
– niet “on the playing court” staat
Het feit dat het een systeem is van Team B, lijkt niet ter zake te doen.
Ook de nabijheid (of niet) van een videosysteem lijkt geen voorwaarde. Tenminste, de regels expliciteren dit niet. De genoemde ‘elevated position’ wordt ook door een NOS gebruikt, en het presenteren van het video materiaal gebeurde ook door de NOS. Beide zaken waren in Sinterniklaas’ visie geoorloofd.

Verder zoekend, vinden we (in het buitenland) wel protocollen, die iets meer vertellen over het IRS. Hoe bindend deze zijn, en of deze voor Nederland ook zijn afgesproken, is onhelder. Uitwerking voor de keuring van het IRS kunnen zaken zijn als: keuring IRS minstens 20 min. voor tip-off; afstemming met ‘de’ IRS-operator; controle op juiste werking. Protocollen geven ook meer helderheid over de juiste indicator: het rode led-licht geeft de 0.0 seconden aan, niet de klok. Nog steeds geen enkel woord over de vermeende voorwaarden van neutraliteit en nabijheid.

De door Sinterniklaas geĆÆntroduceerde ‘eisen’ dat een IRS van een ‘neutrale’ partij, en binnen handbereik, moet zijn, vinden geen basis in de FIBA-regels. Het zijn op zichzelf geen onzinnige voorwaarden, echter nu heeft het de schijn dat het gelegenheidsargumenten zijn, om wellicht andere (non-)beslissingen aan de aandacht te onttrekken; het relatief neutrale imago van de NOS (immers deel van de ‘publieke’ omroep), en de toevallige plek van de monitor in praktisch het verlengde van de jurytafel suggereren dat er ‘dus’ een IRS is en gebruikt mag worden, terwijl we reeds gelezen hebben dat er omtrent dat gebruik hele andere (en veel zwaarwegender!) eisen gelden. Die hooguit deels zijn nagekomen.
Zie Sinterniklaas’ uitleg aan de NOS, onderaan de pagina, de middelste video. Opmerkelijk daarin is, dat hij een zin begint met “Wij hebben zelfs” en die omzet in: “Ik heb bijvoorbeeld van de zomer EuroBasket gefloten”. Wat wilde hij aanvankelijk zeggen? Die ‘wij’ uit de eerste zin… Wie waren het, en wat hebben zij zelfs gedaan? En waarom werden de ‘wij’ ingeruild voor ‘ik’?

9.
Enkele zijstappen, hier de eerste.
Het ware wenselijk geweest, dat zowel de commissaris, als de speaker, een actievere opstelling richting het publiek (en de pers, met name live Radio en TV!) had getoond. Deels hebben zij hierbij ook vlotte en heldere input van de officials nodig. Tijdens het DBL All*Star Gala 2016 hadden alle 3 de officials draadloze microfoons. Juist nu was dat zinvol geweest!
Een basketballwedstrijd op niveau speelt zich niet in een vacuĆ¼m af; belangrijkste betrokkenen zijn de kijkers (en radioluisteraars, Twitter-volgers). Door vlot en open met hen te communiceren, kweek je begrip en nog meer plezier in het kijk- (en luister)spel.

Ten tweede. De commissaris heeft een belangrijke rol, als toezichthouder op de (in dit geval rammelende) jury en als adviseur van de officials. Is het in zo’n geval wijs, om vlak voor een spannende wedstrijd als deze, deze functionaris – de heer Kees Kuijer- te huldigen voor zijn (onmiskenbare!) verdiensten en zijn naderende ‘pensioen’, nog voordat hij met deze finale zijn carriĆØre heeft afgesloten? Wat ons betreft was de timing en lokatie van deze huldiging (bondsspeld, toespraak) om twee redenen ongelukkig gekozen:
1. het kwam niet over op het publiek, en de spelers zien geen enkele link met de cruciale wedstrijd die ze binnen luttele minuten moeten spelen (doe zoiets bijvoorbeeld in de half-time)
2. je benadrukt dat iemand zijn carriĆØre afsluit, terwijl zijn taak er nog niet op zit, in tegendeel: na de huldiging kreeg de commissaris zijn handen vol, hetgeen niet op alle punten vlekkeloos verliep. Wellicht was het zelfs de ‘heetste’ wedstrijd, waar hij in zijn lange en succesvolle loopbaan onderdeel van uit maakte!

Nogmaals, de heer Kuijer heeft zijn basketballsporen meer dan verdiend (o.a. meermaals scheidsrechter van het jaar in de dames eredivisie). Laat dat duidelijk zijn!

Ten derde, de zomertijd. Hoewel de spelers van beide teams een (hetzelfde ;-)) hotel in de buurt hadden betrokken, kun je je afvragen hoe bevorderlijk het is voor het niveau om te starten om (biologische klok) 12.00 uur? Het tijdstip is wellicht gunstig(er) voor de NOS. Echter niet voor de fans van ver (de bovenste ring bleef vrijwel leeg), noch voor spelers die doorgaans ’s avonds hun topwedstrijden spelen.

Ten vierde, een oprechte hartekreet. WEG MET HET ORANJE. Steek de scheidsrechters gewoon, zoals in de hele rest van de basketballwereld (en in alle andere sporten, en op de meeste BB-niveaus in NL) in het grijs. Het oog wil ook wat. Namelijk aangetrokken worden door felle kleuren. Laat die over aan de spelers, cheerleaders, en mascottes. Alstublieft! Rechters dragen ook niet voor niks zwarte toga’s …
En voor wie eraan twijfelt of grijze refs wel sexy zijn: kijk even naar de outfits van EuroBasket 2015. Apestrak!

10.
Terug naar de arbitrage en op naar de conclusies:

Qua wedstrijdbeeld en -verloop heeft Den Bosch de wedstrijd hoe dan ook verdiend en zeer knap gewonnen. Daar doet geen enkele (spelregel)technische discussie iets aan af.
Bovendien lijkt het discutabel dat een umpire aan Leiden 0.5 (en zelfs 0.7) seconden extra gaf, waardoor de late score van Kherrazi sowieso te laat was.

De volgende vragen blijven niettemin uitermate pikant:

– hoe en wanneer zijn de actuele regels van de FIBA voor het NBB-bekertoernooi (en ongetwijfeld, breder) expliciet ingegaan, en in hoeverre hadden de clubs dit kunnen weten?
– hoe kon het gebeuren dat de jury niet juist om kon gaan met het scorebord?
– was het een (legaal te corrigeren) waarlijke “error”, dat de jury de klok een halve seconde na het fluitsignaal stilzette bij de voorlaatste aanval?
– is het mogelijk dat een official die een call maakt, tegelijkertijd goed kan beoordelen op hoeveel tienden van seconden dat precies was?
– was er echt geen andere oplossing voor de 2-komma-zoveel seconden, dan het scorebord in het voordeel van ZZ Leiden af te ronden op 3.0 seconden?
– willen de FIBA-regels nu, dat men afgaat op geluid (toeter) of op licht (en op welk van de minstens 4 lichtbronnen dan)? Indien geen IRS voorhanden: afgaan op geluid?
– hoe kon het dat Sinterniklaas, die zelf na afloop refereerde aan zijn wedstrijden tijdens EuroBasket 2015, stelde dat het juist in de haak (in plaats van ontoelaatbaar) was, om geen initiĆ«le beslissing te nemen?
– in hoeverre is voldaan aan de spelregels omtrent het IRS, namelijk: goedkeuring vooraf, en kennisgeving daarvan aan de 2 hoofdcoaches?
– en, indien er (goed)gekeurd is vooraf, wat waren daarbij de criteria en waar zijn deze na te lezen?
– zijn de voorwaarden van Sinterniklaas, namelijk neutraliteit en nabijheid, een eigen interpretatie, of liggen deze ergens vast op een voor NL geldende wijze?
– had voorkomen kunnen en moeten worden dat in ieder geval Cees van Rootselaar (mogelijk ook andere derden) deelnam aan de IRS sessie?
– was er tijdiger communicatie mogelijk geweest door officials, commissaris, en speaker aan pers en publiek?

Aansluitend aan deze pikante vragen, lijkt, naast de onhelderheid over IRS keuring en kennisgeving aan de 2 hoofdcoaches vooraf, dit de meest serieuze zaak:

De officials zijn danig in gebreke gebleven, door geen initiƫle beslissing te nemen; dat maakt hun gebruik van het IRS bij voorbaat onmogelijk en ongeldig, zo luiden de FIBA-regels.
Op diverse andere aangekaarte vragen, is het mogelijk het voordeel van de twijfel te geven, met als argument: het was niet ernstig, mensen maken fouten, we weten het niet zeker, het was een onverwachte situatie, het was goed bedoeld, de techniek haperde, e.d.

Echter op het punt van de toelaatbaarheid (voorafgaand! aan de wedstrijd, zonder hectiek) van IRS, en de correcte toepassing daarvan (o.a. de initiĆ«le beslissing) past minder coulance. Het is Sinterniklaas zelf die refereert aan zijn EuroBasket, en die suggereert dat er concrete criteria (nabijheid, neutraliteit) zijn. Als hij dan ervaring & kennis van ‘de’ criteria claimt, mag je van hem ook kennis & correcte toepassing van de complete IRS-procedure verwachten. En daar zijn vraagtekens bij te plaatsen. Zelfs, nogmaals, al pleiten de beelden Den Bosch vrij en is de beker terecht naar Brabant gegaan.

Omdat het gebruik van videobeelden de waarneming en de objectiviteit verbetert, pleit iBasketball ervoor, om er juist mƩƩr gebruik van te maken.
Dit komt pas goed tot zijn recht, als de NBB (die ook de scheidsrechters en commissarissen aan de DBL levert) op dit punt stappen zet. Te denken valt aan het uitwerken van de regels, het opleiden van officials en jury, het informeren van de clubs en het publiek, en niet in het minst:
gelijke monniken, gelijke kappen:
welke technische systemen worden tijdens welke wedstrijden ingezet? Als dit niet uniform en met kwaliteit gebeurt, ontstaat er willekeur. Denk aan wellicht doorslaggevend doelsaldo, aan kortere of langere schorsingen rondom vechtsituaties, en natuurlijk aan winst of verlies, dat niet alleen 2 teams beĆÆnvloedt, maar vaak ook de stand in een gehele competitie.

De duivel schuilt in de details, en nog meer clichƩ, een goede voorbereiding is het halve werk.
De bekerfinale in Zwolle heeft ons allen met de neus op de feiten gedrukt:
de details moeten uitgewerkt & overgebracht worden, en de voorbereiding (tot en met de zaalbeheerder en de dweilploeg aan toe!) moet er zijn. Laat je 1 van beide na, dan kun je wachten op incidenten. Doordat er op het scherp van de snede wordt gestreden, en de topteams zo aan elkaar gewaagd zijn, kun je de klok (zelfs als het zomertijd wordt) erop gelijk zetten, dat dit soort kwesties ontstaat. Dan mag je van bond en officials verwachten, dat zij voorbereid zijn. Net zoals spelers en coaches, ja zelfs fans en mascottes zich serieus voorbereiden op een wedstrijd.

Doordat beide zaken (details & voorbereiding) in Zwolle niet in de haak waren, was en is er tumult. Dit is deels te verklaren uit de relatieve noviteit van de regels en de techniek. Voor 1 keer mag dit als (gedeeltelijke) rechtvaardiging worden aangevoerd. Bij een volgende keer moet het als ernstige nalatigheid worden beoordeeld. In 1998 kon het nog gebeuren dat coach Glenn Pinas tevergeefs een beroep deed op de monitor van de NOS, die zijn ploeg had kunnen behoeden voor een aan Den Bosch toegekende driepunter die in werkelijkheid een tweepunter was. Pikant detail: ook in die wedstrijd nam een official afscheid: Ton Rolvink eindigde destijds zijn imposante scheidsrechterscarriĆØre in enige mineur.

Inmiddels is het 18 jaar later en filmen we morgen in 4K (4x full HD) op onze telefoons. Een veel recenter Nederlands geval speelde zich overigens minder dan een jaar geleden af: had IRS Zwolle de DBL-finale kunnen bezorgen? Curry (die van Den Bosch) zweefde op zijn minst met zijn hak boven de zijlijn alvorens met een miraculeuze driepunter voor een verlenging te zorgen.
Tijd om de zure druiven van ‘Zwolle’ door te slikken en een wrange nasmaak te voorkomen door een transparante, sportieve, en technologisch moderne aanpak van cruciale wedstrijdsituaties op te zetten.
Sport is emotie, jazeker. En gelukkig maar. Uiteindelijk hebben wij het liefste, dat de sport wint. En dat de juiste emoties overblijven.

Samenvattend concluderen wij:

1. Den Bosch is de terechte winnaar, zowel sportief, als omdat de extra 0.7 seconden omstreden zijn.

2. Het is discutabel of IRS had mogen worden ingezet, omdat het onhelder is of aan de voorwaarden is voldaan.
Uitwerking van wat de eisen zijn, wil een IRS goedgekeurd worden, is dringend gewenst. Inderhaast geĆÆntroduceerde voorwaarden als fysieke nabijheid en ‘neutraliteit’ lijken onnodig dan wel discutabel. Wat is er tegen het kijken op pakweg de Livestream-monitor (ook met replay, pauze en slow motion) van club X op een lokatie in de nok van het zaaltje (er wordt immers niet in mega domes gespeeld zoals in Lille)? Bij tuchtzaken laat de NBB beeldmateriaal van ‘direct betrokkenen’ al wel meewegen overigens.

3. De officials hebben, tegen alle regels in, nagelaten een initiƫle beslissing op de vloer te nemen toen Leiden in extremis scoorde. (Ware de video inconclusive geweest, had dit voor serieuze ongeregeldheden kunnen zorgen!)

4. Helderheid over de FIBA-regels, o.a. ten aanzien van geluids- versus lichtsignaal, is dringend gewenst. Op basis van het geluidssignaal, scoorde Leiden op tijd.

5. De finale kan worden omgezet in een wijze les, wanneer we aan de slag gaan met het verduidelijken, uitwerken, en communiceren van de IRS-regels en criteria. Op die manier komt onze sport op een nog hoger plan, waarbij de actuele technische mogelijkheden bijdragen (zonder een doel op zich te worden!) aan een nog eerlijker bepaling van wie de beste is in een sportieve krachtmeting.

6. iBasketball wil geen vingers wijzen. Het wil leren van de gebeurtenissen, en constructief bijdragen aan het omzetten van deze lessen in nog aantrekkelijker, en nog sportiever basketball.

Het is zeker niet uit te sluiten, dat wij zaken over het hoofd zien, onvolledig geĆÆnformeerd zijn, verkeerd interpreteren, en in andere opzichten menselijk zijn, net zozeer als de mensen van de jury en van de officiating crew. Reageert u dus alstublieft, met uw vragen en opmerkingen! Log in op de iBasketball-website, of lever input op Facebook.
Alvast vriendelijk bedankt.

Foto Zwolle: met dank aan de DBL-website & Christian Aarts; foto Belgiƫ in Riga: met dank aan ESPN.

Laat een reactie achter